{"id":17101,"date":"2026-11-12T14:10:21","date_gmt":"2026-11-12T13:10:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/?p=17101"},"modified":"2026-11-12T15:08:39","modified_gmt":"2026-11-12T14:08:39","slug":"der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/12\/der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung\/","title":{"rendered":"Der Walnuss-Erzglanzfalter &#8211; Coptodisca lucifluella (Clemens, 1861) in Ausbreitung"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ein Neub\u00fcrger, der aus Nordamerika zuerst nach Italien eingeschleppt wurde, breitet sich aktuell.nach Norden und Westen aus: <em>Coptodisca lucifluella<\/em> (Clemens, 1861<em>).\u00a0<\/em><br \/>\nDiese Notiz soll eine Anregung sein in der n\u00e4chsten Zeit bei Spazierg\u00e4ngen und Ausfl\u00fcgen auf die charakteristischen Minen dieser Kleinschmetterlingsart zu achten.<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_17185\" style=\"width: 1010px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/observation.org\/observation\/425728544\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17185\" data-attachment-id=\"17185\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/12\/der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung\/attachment\/173631147\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-rotated.jpg\" data-orig-size=\"1000,667\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"173631147\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-rotated.jpg\" class=\"wp-image-17185 size-full\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-rotated.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-rotated.jpg 1000w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/173631147-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-17185\" class=\"wp-caption-text\">Mine von<em> Coptodica lucifluella<\/em> an einem Walnuss-Blatt. Limburg an der Lahn, 25. Oktober 2026 (Foto: Armin Radtke)<\/p><\/div>\n<p>Unter den in den letzten Jahrzehnten in Nordrhein-Westfalen neu anzutreffenden Schmetterlingsarten geh\u00f6ren neben den zahlreichen vom Klimawandel profitierenden Arten auch solche, die infolge der Globalisierung hier eingetroffen sind. Zu letzteren z\u00e4hlt als prominenteste Art der urspr\u00fcnglich in Asien beheimatete Buchsbaumz\u00fcnsler <em>Cydalima perspectalis<\/em> ( Walker, 1859).<\/p>\n<p>Eine weitere dazu z\u00e4hlende Art ist der aus Nordamerika stammende Walnuss-Erlglanzfalter, <em>Coptodisca lcuifluella<\/em> (Clemens, 1861).\u00a0\u00dcber die von dem europ\u00e4ischen Erstfund 2010 in Italien ausgehende weitere Verbreitung berichten Rennwald et al. ausf\u00fchrlich im lepiforum <a href=\"https:\/\/lepiforum.org\/wiki\/page\/Coptodisca_lucifluella\">https:\/\/lepiforum.org\/wiki\/page\/Coptodisca_lucifluella<\/a>.<\/p>\n<p>Im Jahr 2024 konnte J\u00f6rg Siemers diese Art erstmals in Nordrhein-Westfalen nachweisen <a href=\"https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=30000283\">https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=30000283<\/a> Die wenigen bisher best\u00e4tigten NRW-Funde der Art liegen alle im Rheintal s\u00fcdlich von K\u00f6ln. In Rheinland-Pfalz erfolgten seit 2021 bereits zahlreiche Funde an Rhein und Mosel, sowie in der j\u00fcngster Zeit auch entlang der Lahn bei Limburg.<\/p>\n<div id=\"attachment_17187\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17187\" data-attachment-id=\"17187\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/12\/der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung\/lucilu\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu.jpg\" data-orig-size=\"700,414\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;credit&quot;:&quot;Armin Dahl&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1794490181&quot;}\" data-image-title=\"lucilu\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"&lt;p&gt;Nachweise von Coptodisca lucifluella im Arbeitsgebiet, Stand 11.11.2026 &lt;\/p&gt;\n\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu.jpg\" class=\"wp-image-17187 size-full\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"414\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu.jpg 700w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-600x355.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-300x177.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><p id=\"caption-attachment-17187\" class=\"wp-caption-text\">Nachweise von <em>Coptodisca lucifluella<\/em> im Arbeitsgebiet, Stand 11.11.2026. Schwarze K\u00e4stchen markieren die besetzten MTB-Quadranten. Alle Funde erfolgten nach 2020. Quelle:<a href=\"https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=30000283\"> portal.melanargia.de<\/a><\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Die <span class=\"bh-tax-header\"><span class=\"bh-tax-header-wrap\"><span class=\"bh-tax-trivialnames\">Erzglanzfalter (Heliocelidae)\u00a0 z\u00e4hlen zu den kleinsten einheimischen Nachtfaltern, die Falter bekommt man kaum zu Gesicht. Anders sieht es mit den fr\u00fchen Stadien aus: <\/span><\/span><\/span>Vor allem an den Bl\u00e4ttern des Walnuss-Baumes <em>Juglans regia<\/em> k\u00f6nnen in diesen Tagen die verlassenen Minen des Walnuss-Erlglanzfalters <em>Coptodisca lucifluella<\/em> ( Clenens, 1861) gefunden werden.<\/p>\n<div id=\"attachment_17198\" style=\"width: 1077px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=pJrlEL_x3rM\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17198\" data-attachment-id=\"17198\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/12\/der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung\/lucilu-video\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video.jpg\" data-orig-size=\"1067,711\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;credit&quot;:&quot;Armin Dahl&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1794494962&quot;}\" data-image-title=\"lucilu-video\" data-image-description=\"&lt;p&gt;Youtube-Video von der Mittelrhein-Exkursion 2025, mit Walnuss-Erzglanfalter (ab Minute 4:00)&lt;\/p&gt;\n\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video.jpg\" class=\"wp-image-17198 size-full\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video.jpg\" alt=\"\" width=\"1067\" height=\"711\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video.jpg 1067w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucilu-video-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1067px) 100vw, 1067px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-17198\" class=\"wp-caption-text\">Anklicken: Mothhunters-Video von der Mittelrhein-Exkursion 2025 mit <em>C. lucifluella<\/em> -Raupe (etwa ab Minute 4:30)<\/p><\/div>\n<p>Die fertigen Minen sind in der Regel etwa 3-5 mm breit und 5-9 mm lang. Wenn die Larve ausgewachsen ist, schneidet sie mit den Mandibeln ovale St\u00fccke aus der oberen und unteren Blattepidermis heraus. Sie fertigt daraus eine kleine Tasche, die aus dem Blatt herausf\u00e4llt. Zur\u00fcck bleibt in dem Blatt ein charakteristisches, ovales Loch neben der ausgefressenen Stelle.<\/p>\n<p>Die Art lebt in Nordamerika aber auch an Schwarznuss &#8211; <em>Juglans nigra<\/em>, \u00a0Pekannuss &#8211; <em>Carya illinoinensis<\/em> und der Kaukasischen Fl\u00fcgelnuss &#8211; <em>Pterocarya fraxinifolia<\/em>, die letztere wird hierzulande z.B. auch als auch als Alleebaum eingesetzt.<\/p>\n<p>Die weitere Nordausbreitung mit einem Erstfund auch in den angrenzenden Niederlanden im S\u00fcdlimburger Raum ist zu erwarten, wie auch der <a href=\"https:\/\/waarnemingen.be\/species\/1041505\/maps\/?start_date=2016-11-01&amp;interval=315360000&amp;end_date=2026-10-30&amp;map_type=grid10k\">Erstfund der Art in Belgien in der N\u00e4he von Antwerpen\u00a0<\/a> zeigt.<\/p>\n<p><strong>Literatur und Links:<\/strong><\/p>\n<p>Artprofil mit Falterbildern im Lepiforum: <a href=\"https:\/\/lepiforum.org\/wiki\/page\/Coptodisca_lucifluella\">https:\/\/lepiforum.org\/wiki\/page\/Coptodisca_lucifluella<\/a><\/p>\n<p>Aktueller Nachweis an der Lahn bei Limburg: <a href=\"https:\/\/observation.org\/observation\/425728544\/\">https:\/\/observation.org\/observation\/425728544\/<\/a><\/p>\n<p>Verbreitungskarte im Melanargia-Portal\u00a0 <a href=\"https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=30000283\">https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=30000283<\/a><\/p>\n<p>Nachweis von C. lucifluella in Belgien: <a href=\"https:\/\/waarnemingen.be\/observation\/420813268\/\">https:\/\/waarnemingen.be\/observation\/420813268\/<\/a><\/p>\n<p>Bernardo, U., Sasso, R., Gebiola, M. &amp; G. Viggiani (2012): First record of a walnut shield bearer <em>Coptodisca<\/em> (Lepidoptera: Heliozelidae) in Europe. \u2014 Journal of Applied Entomology <strong>136<\/strong>: 638-640. <a href=\"http:\/\/utagri.enea.it\/pubs\/3539\">\u00a0https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/epdf\/10.1111\/j.1439-0418.2011.01693.x<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ein Neub\u00fcrger, der aus Nordamerika zuerst nach Italien eingeschleppt wurde, breitet sich aktuell.nach Norden und Westen aus: Coptodisca lucifluella (Clemens, 1861).\u00a0 Diese Notiz soll eine Anregung sein in der n\u00e4chsten Zeit bei Spazierg\u00e4ngen und Ausfl\u00fcgen auf die charakteristischen Minen dieser &hellip; <a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/12\/der-walnuss-erzglanzfalter-coptodisca-lucifluella-clemens-1861-in-ausbreitung\/\">Weiterlesen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":17206,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19,38,14],"tags":[],"class_list":["post-17101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bestimmungshilfe","category-mikros","category-seltene-arten"],"wp-worthy-pixel":{"ignored":true,"public":"99c7d9d4c2e8454fb1a93b4f95a00fa7","server":"vg09.met.vgwort.de","url":"https:\/\/vg09.met.vgwort.de\/na\/99c7d9d4c2e8454fb1a93b4f95a00fa7"},"wp-worthy-type":"normal","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7j2YB-4rP","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/lucifu.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/users\/79"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17101"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17208,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17101\/revisions\/17208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17206"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}