{"id":17168,"date":"2026-11-11T17:50:33","date_gmt":"2026-11-11T16:50:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/?p=17168"},"modified":"2026-11-11T18:03:34","modified_gmt":"2026-11-11T17:03:34","slug":"coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/11\/coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art\/","title":{"rendered":"Coleophora albitarsella \u2014 eine vielfach \u00fcbersehene Art?"},"content":{"rendered":"<p><strong><i>Coleophora albitarsella<\/i> Zeller, 1849, ist in allen Teilen Europas vertreten, auch in Deutschland wurde die Art in allen Bundesl\u00e4ndern gefunden. In der <a href=\"https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=435673\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Vereinsdatenbank des Melanargia e.V.<\/a> gibt es dagegen nur vergleichsweise wenige Eintr\u00e4ge. Es mag daran liegen, dass zur Bestimmung des Falters eine Genitaluntersuchung notwendig ist. Die S\u00e4cke, in denen die Raupen leben, sind dagegen bestimmbar und zudem leicht zu finden.<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_17178\" style=\"width: 1210px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17178\" data-attachment-id=\"17178\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/11\/coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art\/p2455823-1\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1.jpg\" data-orig-size=\"1849,1233\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;6.3&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;DC-GH5&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1794329209&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;60&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.125&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"P2455823-1\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1-1801x1201.jpg\" class=\"wp-image-17178\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1.jpg 1849w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1-1801x1201.jpg 1801w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455823-1-1536x1024.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-17178\" class=\"wp-caption-text\">Sack von <em>Coleophora albitarsella<\/em> an Gundermann (<em>Glechoma hederacea<\/em>). NRW, Ostwestfalen, Augustdorf, 10.11.2026. Foto: D. Robrecht<\/p><\/div>\n<p>Die Kenntnis der Wirtspflanze erleichtert zudem das Auffinden der S\u00e4cke. Die Raupen leben an verschiedenen Lippenbl\u00fctlern (<i>Lamiaceae<\/i>), vor allem auf weniger behaarten Arten wie Gundermann (<i>Glechoma hederacea<\/i>), wildem Majoran (<i>Origanum vulgare<\/i>) und Gew\u00f6hnlichem Ziest (<i>Clinopodium vulgare<\/i>). Sie formen einen Scheidensack, der ca. 9 mm lang wird und eine dunkle Farbe besitzt. Die Mund\u00f6ffnung ist in einem Winkel von 50 \u2013 60-Grad zur L\u00e4ngsachse abgewinkelt.<\/p>\n<p>Angeregt durch Vereinskollegen, die aktuell S\u00e4cke in ihrem Garten an Gundermann (<i>Glechoma hederacea)<\/i> gefunden haben, machte ich mich auf die Suche ebenfalls nach dieser Pflanze. In Ostwestfalen im Teutoburger Wald wurde ich an halbschattigen R\u00e4ndern von Waldwegen an mehreren Orten f\u00fcndig. Ein weiterer Fund gelang in H\u00f6velhof (Kreis Paderborn), ebenfalls am Rand eines Waldweges.<\/p>\n<div id=\"attachment_17176\" style=\"width: 2570px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17176\" data-attachment-id=\"17176\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/11\/coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art\/attachment\/1000062028\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-scaled.jpg\" data-orig-size=\"2560,1707\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;1.8&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;SM-G781B&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1794311701&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;5.4&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;40&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.0078740157480315&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"1000062028\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-1801x1201.jpg\" class=\"wp-image-17176 size-full\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1707\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-scaled.jpg 2560w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-1801x1201.jpg 1801w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/1000062028-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-17176\" class=\"wp-caption-text\">Die mit Raupen besetzten Pflanzen waren stets beschattet und befanden sich \u00fcberwiegend unter Brennnesseln. Foto: D. Robrecht<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_17177\" style=\"width: 2570px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-17177\" data-attachment-id=\"17177\" data-permalink=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/11\/coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art\/p2455821\/\" data-orig-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-scaled.jpg\" data-orig-size=\"2560,1707\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;6.3&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;DC-GH5&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;1794327697&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;60&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;200&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0.05&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"P2455821\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-1801x1201.jpg\" class=\"wp-image-17177 size-full\" src=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1707\" srcset=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-scaled.jpg 2560w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-1801x1201.jpg 1801w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/P2455821-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-17177\" class=\"wp-caption-text\">Die hellen Fra\u00dfstellen in den Bl\u00e4ttern sind leicht zu erkennen. Foto: D. Robrecht<\/p><\/div>\n<p><strong>Suchtipp<\/strong><\/p>\n<p>Die Raupen sind von Juli bis Mai aktiv und minieren auf der Unterseite der Bl\u00e4tter. Sie \u00fcberwintern festgesponnen halb ausgewachsen an der Pflanze und beginnen im Fr\u00fchjahr erneut zu fressen. Da der Gundermann eine wintergr\u00fcne Pflanze ist, sollten die typischen Fra\u00dfspuren mit den S\u00e4cken bis zum Fr\u00fchjahr zu finden sein. Wer die Zucht scheut und den Falter erhalten m\u00f6chte, sollte die S\u00e4cke etwa Anfang Mai suchen, denn die Falter fliegen von Mitte Mai bis Mitte Juli in einer Generation.<\/p>\n<p><strong>Literatur und Lesestoff<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/veroeffentlichungen\/faunenbaende\/faunenband-7-coleophoridae\/\">Biesenbaum, W. (1999): Familie: Coleophoridae H\u00fcbner 1825. \u2014 Lepidopt.fauna Rheinl.Westf., 7, Leverkusen<\/a><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Emmet, A.M., Langmaid, J.R., Bland, K.P., Corley, M.F.V., &amp; Razowski, J., (1996) Coleophoridae \u2014 in Emmet, A.M (Hrsg.) The moth and butterflies of Great Britain and Ireland. Vol. 3. Yponomeutidae \u2012 Elachistidae. \u2014 S. 126-338, Harley Books, Colchester<\/p>\n<p>Gaedike, R., Nuss, M., Steiner, A. &amp; Trusch, R. (2017): Entomofauna Germanica Bd. 3. Verzeichnis der Schmetterlinge Deutschlands (Lepidoptera). 2. \u00fcberarb. Aufl. \u2014 Ento\u001fmol.Nachr.Ber., Beih. 21, Dresden<\/p>\n<p>Muus, T.S. (2026): Handboek motten. Alle microvlinders van Nederland en Belgie. 2.\u00a0deel. \u2014 KNNV Uitgeverij, Zeist<\/p>\n<p><strong>Links<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/observation.org\/species\/25824\/photos\/?\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fotos und Beobachtungen der Gundermann-Sackmotte <em>Coleophora albitarsella<\/em> bei Observation.org<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/portal.melanargia.de\/Lepi\/EvidenceMap.aspx?Id=435673\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Verbreitungskarte von<em> Coleophora albitarsell<\/em>a bei portal.melanargia.de<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coleophora albitarsella Zeller, 1849, ist in allen Teilen Europas vertreten, auch in Deutschland wurde die Art in allen Bundesl\u00e4ndern gefunden. In der Vereinsdatenbank des Melanargia e.V. gibt es dagegen nur vergleichsweise wenige Eintr\u00e4ge. Es mag daran liegen, dass zur Bestimmung &hellip; <a href=\"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/2026\/11\/11\/coleophora-albitarsella-eine-vielfach-uebersehene-art\/\">Weiterlesen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1,38,36,14],"tags":[],"class_list":["post-17168","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-allgemein","category-mikros","category-oekologie","category-seltene-arten"],"wp-worthy-pixel":{"ignored":true,"public":null,"server":null,"url":null},"wp-worthy-type":"normal","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7j2YB-4sU","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17168"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17183,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17168\/revisions\/17183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ag-rh-w-lepidopterologen.de\/_mGala-16_Thea\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}